Bể tách mỡ là thiết bị được lắp đặt trong hệ thống thoát nước của gia đình, nhà hàng, khách sạn, bếp ăn công nghiệp và cơ sở chế biến thực phẩm. Thiết bị có nhiệm vụ giữ lại thức ăn thừa, cặn rác và dầu mỡ trước khi nước thải chảy vào đường ống thoát nước chung.
Việc sử dụng bể tách mỡ giúp hạn chế tình trạng dầu mỡ bám vào thành ống, gây tắc nghẽn, phát sinh mùi hôi và làm ảnh hưởng đến hoạt động của hệ thống xử lý nước thải. Trong bài viết dưới đây, hãy cùng tìm hiểu chi tiết về cấu tạo, nguyên lý hoạt động, sơ đồ và cách lựa chọn bể tách mỡ phù hợp.
1. Bể tách mỡ là gì?
Bể tách mỡ, còn được gọi là bẫy mỡ hoặc thùng lọc mỡ, là thiết bị dùng để tách dầu mỡ và chất thải rắn ra khỏi nước thải nhà bếp.
Thiết bị hoạt động dựa trên sự khác nhau về khối lượng riêng giữa dầu mỡ, nước và cặn rác:
- Rác và cặn nặng được giữ lại trong giỏ lọc hoặc lắng xuống đáy.
- Dầu mỡ nhẹ hơn nước nên nổi lên trên bề mặt.
- Nước sau khi được tách bớt rác và dầu mỡ sẽ đi qua đường ống thoát ra ngoài.
Bể tách mỡ thường được lắp đặt dưới chậu rửa, trong tủ bếp, dưới sàn hoặc tại khu vực tập trung nước thải của nhà hàng và bếp ăn công nghiệp.
2. Vì sao cần sử dụng bể tách mỡ?
Trong quá trình sơ chế, nấu nướng và vệ sinh dụng cụ, nước thải nhà bếp thường chứa nhiều thức ăn thừa, dầu ăn, mỡ động vật và các chất hữu cơ khác.
Khi xả trực tiếp xuống đường ống, dầu mỡ có thể nguội và đông lại, sau đó bám vào thành ống. Qua thời gian, lớp dầu mỡ tích tụ ngày càng dày, làm giảm tiết diện đường ống và gây ra nhiều vấn đề như:
- Tắc nghẽn đường ống thoát nước.
- Nước thải thoát chậm hoặc trào ngược.
- Xuất hiện mùi hôi trong khu vực bếp.
- Tăng chi phí thông tắc và bảo trì hệ thống.
- Làm giảm hiệu quả của hệ thống xử lý nước thải.
- Gây mất vệ sinh tại nhà hàng, quán ăn và bếp công nghiệp.
Lắp đặt bể tách mỡ ngay tại vị trí phát sinh nước thải là giải pháp giúp giảm lượng dầu mỡ đi vào đường ống và hạn chế các sự cố trên.
3. Cấu tạo bể tách mỡ
Bể tách mỡ thường được sản xuất từ inox, composite, nhựa hoặc xây dựng bằng bê tông. Trong đó, bể tách mỡ inox được sử dụng phổ biến nhờ khả năng chống ăn mòn, dễ vệ sinh và phù hợp với môi trường nhà bếp.
Một bể tách mỡ cơ bản thường bao gồm các bộ phận sau:
- Đường ống dẫn nước thải vào.
- Giỏ lọc rác.
- Các vách ngăn điều hướng dòng nước.
- Khoang tách dầu mỡ.
- Khoang chứa nước sau khi tách mỡ.
- Đường ống thoát nước.
- Nắp bể có thể tháo mở.
- Van xả đáy hoặc bộ phận thu gom cặn đối với một số mẫu bể lớn.
Tùy theo công suất sử dụng, bể có thể được thiết kế thành 2 ngăn, 3 ngăn hoặc 4 ngăn.
3.1. Cấu tạo bể tách mỡ 2 ngăn
Bể tách mỡ 2 ngăn có cấu tạo đơn giản, kích thước nhỏ gọn, phù hợp với hộ gia đình, quán ăn nhỏ hoặc khu bếp có lượng nước thải không lớn.
Ngăn thứ nhất: Lọc rác và tách mỡ
Nước thải từ chậu rửa được dẫn vào ngăn đầu tiên. Tại đây, giỏ lọc giữ lại các loại chất thải rắn như:
- Cơm, rau và thức ăn thừa.
- Xương nhỏ.
- Vỏ trái cây.
- Bao bì hoặc dị vật.
- Cặn bẩn có kích thước lớn.
Sau khi rác được giữ lại, dòng nước di chuyển chậm hơn. Dầu mỡ nhẹ hơn nước sẽ nổi lên trên bề mặt, trong khi một phần cặn nặng lắng xuống đáy bể.
Ngăn thứ hai: Chứa nước sau khi tách mỡ
Nước ở phần giữa hoặc phía dưới sẽ đi qua vách ngăn sang ngăn thứ hai. Phần dầu mỡ nổi phía trên tiếp tục được giữ lại trong bể.
Nước sau khi được tách bớt dầu mỡ sẽ chảy qua đường ống thoát và đi vào hệ thống thoát nước chung.
Ưu điểm
- Cấu tạo đơn giản.
- Giá thành tương đối thấp.
- Dễ lắp đặt và vệ sinh.
- Kích thước nhỏ gọn.
- Phù hợp với hộ gia đình và quán ăn nhỏ.
Hạn chế
- Dung tích chứa không lớn.
- Cần vệ sinh thường xuyên.
- Không phù hợp với khu bếp có lưu lượng nước thải cao.
- Khả năng lưu giữ và ổn định dòng nước thấp hơn bể nhiều ngăn.
3.2. Cấu tạo bể tách mỡ 3 ngăn
Bể tách mỡ 3 ngăn là loại được sử dụng phổ biến tại gia đình, nhà hàng, khách sạn và bếp ăn tập thể.
- Ngăn thứ nhất: Ngăn lọc rác
Đây là vị trí tiếp nhận nước thải từ bồn rửa hoặc khu vực sơ chế. Giỏ lọc được đặt trong ngăn để giữ lại thức ăn thừa, xương, rau củ và các loại chất thải rắn.
Giỏ lọc thường có thể tháo rời để thuận tiện cho việc thu gom rác và vệ sinh.
- Ngăn thứ hai: Ngăn tách dầu mỡ
Sau khi được loại bỏ rác, nước thải chảy sang ngăn thứ hai với tốc độ chậm hơn. Đây là khu vực chính thực hiện quá trình tách dầu mỡ.
Do dầu mỡ có khối lượng riêng nhỏ hơn nước nên sẽ nổi lên trên bề mặt. Các vách ngăn được bố trí để hạn chế sự xáo trộn của dòng nước và ngăn lớp dầu mỡ nổi đi sang ngăn tiếp theo.
Một phần cặn nhỏ có khối lượng lớn hơn nước sẽ lắng xuống đáy bể.
- Ngăn thứ ba: Ngăn chứa nước sau xử lý
Nước ở lớp giữa sau khi được tách phần lớn dầu mỡ sẽ chảy sang ngăn cuối cùng. Từ đây, nước được dẫn ra ngoài thông qua đường ống thoát.
Ngăn thứ ba không phải là ngăn thu mỡ thừa mà chủ yếu là khoang ổn định và thu nước sau quá trình tách dầu mỡ.
Ưu điểm
- Khả năng tách dầu mỡ tốt.
- Hạn chế dầu mỡ đi vào đường ống.
- Xử lý được lượng nước thải trung bình đến lớn.
- Ít xảy ra tắc nghẽn hơn bể 2 ngăn nếu được bảo dưỡng đúng cách.
- Phù hợp với nhiều loại công trình.
Hạn chế
- Kích thước lớn hơn bể 2 ngăn.
- Chi phí sản xuất và lắp đặt cao hơn.
- Cần bố trí không gian phù hợp.
- Phải vệ sinh và thu gom dầu mỡ định kỳ.
3.3. Cấu tạo bể tách mỡ 4 ngăn
Bể tách mỡ 4 ngăn thường được sử dụng tại bếp ăn công nghiệp, nhà máy chế biến thực phẩm, khách sạn lớn hoặc khu vực phục vụ số lượng suất ăn cao.
Cấu tạo cơ bản gồm:
- Ngăn lọc rác.
- Ngăn tách mỡ thô.
- Ngăn tách mỡ bổ sung và ổn định dòng nước.
- Ngăn chứa nước sau khi tách mỡ.
Việc bố trí nhiều ngăn giúp kéo dài thời gian lưu nước, giảm sự xáo trộn và tăng khả năng giữ dầu mỡ trước khi nước thải đi ra ngoài.
Ưu điểm
- Phù hợp với lưu lượng nước thải lớn.
- Khả năng giữ rác và dầu mỡ tốt.
- Dòng nước được điều hòa qua nhiều giai đoạn.
- Hạn chế nguy cơ dầu mỡ đi vào hệ thống xử lý phía sau.
- Có thể thiết kế theo kích thước và công suất thực tế.
Hạn chế
- Kích thước lớn.
- Chi phí đầu tư cao hơn.
- Cần không gian lắp đặt riêng.
- Việc vệ sinh và bảo dưỡng cần được thực hiện theo quy trình.
4. Sơ đồ cấu tạo bể tách mỡ ngăn
Bể tách mỡ ngăn có thể được mô tả bằng sơ đồ đơn giản như sau:
[Hình minh họa: Sơ đồ cắt ngang bể tách mỡ 3 ngăn, thể hiện đường nước vào, giỏ lọc, lớp dầu mỡ và đường nước ra]
Chú thích hình: Dầu mỡ nổi trên bề mặt, cặn nặng lắng xuống đáy và nước ở lớp giữa được dẫn sang ngăn tiếp theo.
5. Nguyên lý hoạt động của bể tách mỡ
Nguyên lý bể tách mỡ dựa trên quá trình lọc cơ học, lắng cặn và chênh lệch khối lượng riêng giữa dầu mỡ với nước.
Quá trình hoạt động thường diễn ra qua các bước sau:
Bước 1: Nước thải đi vào bể
Nước thải từ chậu rửa, khu vực sơ chế hoặc khu nấu ăn được dẫn vào bể qua đường ống đầu vào.
Dòng nước có thể chứa:
- Thức ăn thừa.
- Cặn rau củ.
- Dầu ăn.
- Mỡ động vật.
- Nước rửa chén.
- Các chất hữu cơ khác.
Bước 2: Giữ lại rác thải rắn
Khi đi vào ngăn đầu tiên, nước thải chảy qua giỏ lọc. Rác thải có kích thước lớn bị giữ lại trong giỏ, tránh đi sâu vào các ngăn phía sau hoặc làm tắc đường ống.
Một số loại cặn nhỏ nhưng nặng hơn nước có thể lắng xuống đáy bể.
Bước 3: Điều hòa dòng nước
Sau khi rác lớn được loại bỏ, nước thải tiếp tục di chuyển qua các vách ngăn. Vách ngăn giúp giảm tốc độ dòng chảy, hạn chế sự xáo trộn và kéo dài thời gian lưu nước trong bể.
Đây là điều kiện cần thiết để dầu mỡ có đủ thời gian nổi lên trên bề mặt.
Bước 4: Tách dầu mỡ khỏi nước
Do dầu mỡ nhẹ hơn nước nên sẽ nổi lên và tích tụ thành một lớp trên bề mặt. Vách ngăn hoặc đường ống dẫn được bố trí ở vị trí thích hợp để giữ lớp dầu mỡ lại trong bể.
Cặn nặng tiếp tục lắng xuống đáy, còn nước nằm ở lớp giữa sẽ đi sang ngăn tiếp theo.
Bước 5: Nước sau khi tách mỡ thoát ra ngoài
Nước đã được loại bỏ phần lớn rác và dầu mỡ sẽ chảy vào ngăn cuối. Sau đó, nước được dẫn ra hệ thống thoát nước hoặc hệ thống xử lý nước thải tập trung.
Hiệu quả tách dầu mỡ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như:
- Kích thước và dung tích bể.
- Thời gian lưu nước.
- Lưu lượng nước thải.
- Nhiệt độ nước.
- Thiết kế vách ngăn.
- Tần suất vệ sinh.
- Lượng dầu mỡ phát sinh thực tế.
6. Có cần sử dụng sỏi, than hoạt tính trong bể tách mỡ không?
Đối với bể tách mỡ inox thông thường, quá trình tách dầu mỡ chủ yếu dựa trên giỏ lọc, vách ngăn, thời gian lưu nước và sự khác nhau về khối lượng riêng.
Sỏi, than hoạt tính hoặc vật liệu vi sinh không phải là bộ phận bắt buộc trong mọi loại bể tách mỡ. Những vật liệu này chỉ nên được sử dụng trong các hệ thống xử lý nước thải chuyên dụng có thiết kế riêng.
Việc tự ý cho vật liệu lọc vào bể có thể làm:
- Cản trở dòng nước.
- Tăng nguy cơ tắc nghẽn.
- Gây khó khăn khi vệ sinh.
- Làm giảm thể tích chứa hữu ích của bể.
Do đó, người sử dụng nên lựa chọn thiết kế theo tư vấn của đơn vị sản xuất hoặc kỹ thuật viên chuyên môn.
7. So sánh bể tách mỡ 2 ngăn, 3 ngăn và 4 ngăn
| Tiêu chí | Bể 2 ngăn | Bể 3 ngăn | Bể 4 ngăn |
|---|---|---|---|
| Cấu tạo | Lọc rác, tách mỡ và thoát nước | Lọc rác, tách mỡ, ổn định nước đầu ra | Lọc rác, tách mỡ thô, tách bổ sung, ổn định nước |
| Lưu lượng phù hợp | Nhỏ | Trung bình đến lớn | Lớn |
| Kích thước | Nhỏ gọn | Vừa phải | Lớn |
| Chi phí | Thấp | Trung bình | Cao |
| Vệ sinh | Thường xuyên | Định kỳ | Cần quy trình bảo dưỡng |
| Ứng dụng | Gia đình, quán nhỏ | Nhà hàng, khách sạn, bếp tập thể | Bếp công nghiệp, nhà máy thực phẩm |
| Khả năng điều hòa dòng nước | Cơ bản | Tốt | Tốt hơn |
| Không gian lắp đặt | Ít | Trung bình | Cần diện tích lớn |
Không nên lựa chọn bể chỉ dựa vào số lượng ngăn. Một bể 3 ngăn được tính toán đúng dung tích và vệ sinh thường xuyên có thể hoạt động hiệu quả hơn một bể 4 ngăn có kích thước quá nhỏ hoặc thiết kế không phù hợp.
8. Kích thước bể tách mỡ phổ biến
Kích thước và dung tích bể tách mỡ cần được lựa chọn dựa trên số lượng người sử dụng, số suất ăn, lưu lượng nước thải và diện tích lắp đặt.
8.1. Bể tách mỡ gia đình
Bể tách mỡ gia đình thường có kích thước nhỏ, được đặt dưới chậu rửa hoặc trong tủ bếp.
Các dung tích tham khảo:
- 30 lít.
- 40 lít.
- 50 lít.
Loại bể này phù hợp với gia đình, căn hộ, quán cà phê nhỏ hoặc khu bếp có tần suất nấu nướng không quá cao.
8.2. Bể tách mỡ nhà hàng
Bể tách mỡ nhà hàng cần có khả năng xử lý lượng nước thải lớn hơn và hoạt động liên tục trong nhiều giờ.
Các dung tích tham khảo:
- 60 lít.
- 70 lít.
- 90 lít.
- 100 lít.
- 140 lít.
- 160 lít.
- 190 lít.
- 200 lít.
Việc lựa chọn dung tích cần căn cứ vào số lượng chậu rửa, số suất ăn mỗi ngày và thời gian hoạt động của bếp.
8.3. Bể tách mỡ công nghiệp
Bể tách mỡ công nghiệp được sử dụng tại:
- Bếp ăn phục vụ hàng trăm hoặc hàng nghìn suất ăn.
- Nhà máy chế biến thực phẩm.
- Khu công nghiệp.
- Trường học, bệnh viện.
- Khách sạn và trung tâm thương mại lớn.
Dung tích có thể từ:
- 500 lít.
- 700 lít.
- 1.000 lít.
- 1.500 lít.
- 2.000 lít trở lên.
Đối với công trình lớn, bể thường được thiết kế theo lưu lượng nước thải thực tế thay vì lựa chọn theo dung tích có sẵn.
9. Cách lựa chọn bể tách mỡ phù hợp
Để lựa chọn đúng loại bể, cần xem xét các yếu tố sau:
- Lưu lượng nước thải
Lưu lượng nước thải càng lớn thì bể cần có dung tích và thời gian lưu nước càng cao. Bể quá nhỏ có thể khiến nước chảy quá nhanh, dầu mỡ chưa kịp nổi lên đã đi ra ngoài.
- Số lượng suất ăn: Bếp phục vụ càng nhiều suất ăn thì lượng rác và dầu mỡ phát sinh càng lớn. Nhà hàng, trường học và bếp công nghiệp cần sử dụng bể có công suất cao hơn bể gia đình.
- Diện tích lắp đặt: Cần đo chính xác chiều dài, chiều rộng và chiều cao của vị trí lắp đặt. Với khu vực dưới chậu rửa, nên kiểm tra thêm vị trí đường ống cấp thoát nước.
- Vật liệu sản xuất: Bể tách mỡ inox thường được lựa chọn nhờ:
- Chống gỉ và chống ăn mòn.
- Dễ vệ sinh.
- Độ bền cao.
- Phù hợp với môi trường nhà bếp.
- Có thể gia công theo kích thước yêu cầu.
- Khả năng vệ sinh: Nên lựa chọn bể có nắp tháo mở thuận tiện, giỏ lọc rác có tay cầm và các góc bên trong dễ làm sạch.
- Vị trí đường nước vào và ra: Đường ống cần được bố trí đúng chiều, đúng cao độ và phù hợp với hệ thống thoát nước hiện có.
10. Địa chỉ mua bán uy tín
Inox Duy Hải, hiện đang là cái tên thu hút nhiều lượt quan tâm, tìm kiếm của khách hàng hiện nay trên thị trường. Chúng tôi tự tin có thể đáp ứng được mọi yêu cầu của khách hàng một cách tối ưu và hiệu quả nhất.
Chúng tôi hỗ trợ chính sách vận chuyển, giao hàng hoặc thi công, lắp đặt nếu khách hàng yêu cầu tận nơi và tận tình chu đáo
Sản phẩm Bể Tách Mỡ của quý khách sẽ được công ty của chúng tôi bảo hành theo đúng quy định đã bàn giao
Sản phẩm sau khi được gia công hoàn thiện sẽ được khách hàng kiểm tra và nghiệm thu trước khi thanh toán để đảm bảo mọi quá trình diễn ra thuận lợi
Nếu có nhu cầu thi công, lắp đặt đừng quên liên hệ với chúng tôi để được tư vấn, hỗ trợ.
Mọi thông tin chi tiết và thắc mắc xin vui lòng liên hệ:
CS 1: 342/21 – Lý Thường Kiệt – P. 6 – Tân Bình
CS 2: D4/19 – Vĩnh Lộc B – Bình Chánh
Trang web: inoxduyhai.com
Hotline: 0902.262.559 – 0903.868.559
Câu hỏi thường gặp
Bể tách mỡ có loại bỏ hoàn toàn dầu mỡ không?
Không. Bể tách mỡ có nhiệm vụ giữ lại phần lớn dầu mỡ nổi, rác và cặn trước khi nước thải đi vào đường ống. Hiệu quả thực tế phụ thuộc vào thiết kế bể, lưu lượng nước, thời gian lưu và chế độ vệ sinh.
Gia đình có cần lắp bể tách mỡ không?
Gia đình thường xuyên nấu ăn, sử dụng nhiều dầu mỡ hoặc từng gặp tình trạng tắc đường ống nên lắp bể tách mỡ dưới chậu rửa. Thiết bị giúp giảm lượng dầu mỡ đi trực tiếp vào hệ thống thoát nước.
Nên sử dụng bể tách mỡ 2 ngăn hay 3 ngăn?
Bể 2 ngăn phù hợp với không gian nhỏ và lượng nước thải thấp. Bể 3 ngăn có khả năng điều hòa dòng nước và giữ dầu mỡ tốt hơn, phù hợp với gia đình đông người, quán ăn và nhà hàng.
Bao lâu nên vệ sinh bể tách mỡ một lần?
Không có một khoảng thời gian cố định cho mọi công trình. Người sử dụng nên kiểm tra thường xuyên và vệ sinh khi giỏ lọc gần đầy, lớp dầu mỡ dày hoặc nước bắt đầu thoát chậm.
Có được đổ dầu ăn thừa trực tiếp vào bể không?
Không nên. Bể tách mỡ chỉ hỗ trợ xử lý dầu mỡ có trong nước thải. Dầu ăn thừa với số lượng lớn nên được thu gom riêng để giảm tải cho bể.
Bể tách mỡ có gây mùi không?
Bể có thể phát sinh mùi nếu rác và dầu mỡ không được thu gom định kỳ, nắp không kín hoặc đường ống lắp đặt không đúng kỹ thuật. Vệ sinh thường xuyên sẽ giúp hạn chế tình trạng này.
Bể tách mỡ inox có bị gỉ không?
Bể inox chất lượng tốt có khả năng chống gỉ và chống ăn mòn tương đối cao. Tuy nhiên, độ bền còn phụ thuộc vào loại inox, độ dày vật liệu, chất lượng gia công và hóa chất được sử dụng trong quá trình vệ sinh.
Có thể đặt bể tách mỡ ngoài trời không?
Có thể, nhưng cần sử dụng vật liệu phù hợp và có biện pháp che chắn. Nắp bể phải kín, khu vực lắp đặt cần thuận tiện cho việc vệ sinh và không để nước mưa chảy trực tiếp vào bể.
Bể tách mỡ có thay thế hệ thống xử lý nước thải không?
Không. Bể tách mỡ chỉ là công đoạn tiền xử lý, có nhiệm vụ giữ rác và dầu mỡ. Nước sau bể vẫn cần được dẫn vào hệ thống thoát nước hoặc hệ thống xử lý nước thải phù hợp.
Có thể gia công bể theo kích thước riêng không?
Có. Bể tách mỡ inox có thể được gia công theo kích thước, dung tích, vị trí đường ống và điều kiện lắp đặt của từng công trình
